Dilovası’nın sanayileşmenin insanların sağlıklı bir çevrede yaşama hakkını hiçe sayarak yaygınlaştığının en somut örneklerden biri olduğu belirtilen raporda, “Dilovası’nda yaşanan sorunlar yumağını kapitalizmin dinamiklerinden bağımsız olarak ele alıp sadece bir çevre sorunu olarak görmek tablonun bütününü değerlendirmeyi önleyecektir. Bölgede yaşanan dönüşüm ve çevre yıkımı, kapitalizmin dönüşümü çerçevesinde tartışılmalıdır” denildi.

DİLOVASI'NDA SANAYİ DENETİMSİZ GELİŞTİ

Raporda Dilovası’nın sanayiinin İstanbul’dan çevreye taşınmasının sonucunda bir sanayi bölgesi haline geldiği vurgulanarak, “Sanayiciler 1987 yılında belediye kurulana kadar hiç bir yasal veya yönetsel engelle karşılaşmamıştır. Bu tarihte belediyenin kurulmasından 2002’de organize sanayi bölgesinin açıklanmasına kadar geçen sürede ise bölgeyi şekillendiren temel dinamik yolsuzluklar olmuş, tüm yasal düzenlemeler rüşvet aracılığı ile aşılmış, sanayi kuruluşlarının sayısı eşine az rastlanır bir hızla artmıştır. Kamu denetimi mekanizmalarının hiç bir şekilde ulaşamadığı, tüm kontrolün küresel sermayede olduğu özerk bölgeler oluşturulmuş ve toplum sağlığı açısından büyük bir tehlike kaynağı oluşturan bir sanayileşme modelinin tüm taşları yerine konmuştur” denildi.

KÜÇÜK BİR İLÇEDE YOĞUN SANAYİLEŞME

Yüzölçümü olarak aslında küçük bir ilçe olan Dilovası’nda Türkiye genelindeki 500 dev fabrikanın yaklaşık yüzde 10’unu barındığına dikkat çekilen raporda, “Üstelik sanayi kuruluşlarının önemli bir bölümünün emisyon izni ve ruhsatı yoktur. Bunun yanı sıra 2010 yılına gelinceye değin evsel ve endüstriyel atıksu arıtma tesisi kurulmamıştır. Dilovası’nda bu aşırı yoğun ve denetimsiz üstelik demir-çelik, boya ve kimya gibi ağırlıklı olarak kirli sektörlerden oluşan sanayileşme, bölgenin topoğrafik özellikleri ve trafik yoğunluğu ile de birleştiğinde tam bir çevre felaketine yol açmaktadır” diye belirtildi.

Bu tabloyu daha da dramatikleştiren diğer etmenler olarak göç ve yanlış kentleşmenin gösterildiği raporda, “Tüm gelişmelerin toplum sağlığı aleyhine gerçekleştiği bir süreçte, sağlık hakkının temel koruyucusu olması gereken devletin sağlık ve çevre etkilerini ayrıntılı ve sürekli olarak izleyen, denetleyen ve gerektiğinde müdahale eden bir sistem kurmamış olması Dilovası ve benzeri bölgelerin sorunlarının ne kadar önemsendiğini göstermektedir” diye belirtildi.
Dilovası’nın toprağının, havasının, suyunun sanayi kuruluşları nedeniyle kirlendiğini gösteren kanıtların sayısının her geçen gün arttığına dikkat çekilen raporda “Toplam partikül madde ve çok halkalı aromatik hidrokarbon bakımından önemli düzeyde bir kirlilik yaşandığını, toprak örneklerinde yüksek konsantrasyonlarda kadmiyum, bakır ve kurşun saptadığını, bazı bitkilerde ciddi düzeyde ağır metal birikimi olduğunu, bazı gıda maddelerinde dioksin, furan ve çok klorlu bileşik düzeylerinin yüksek çıktığını bildiren araştırmalar dikkat çekmektedir” denildi.

SANAYİNİN SAĞLIĞA ETKİLERİ ÜZERİNE ARAŞTIRMA ÇOK AZ

Kocaeli ilinde ve körfezde gerçekleştirilmiş araştırmalarda Dilovası’nı da kapsayan ya da yakın komşuluk gösteren çevre bölgelerde önemli düzeyde su ve hava kirliliği tespit edildiğinin altı çizilen Rapor “Sanayileşmenin sağlık üzerindeki etkilerini değerlendiren çalışma sayısı ise tüm Türkiye’de olduğu gibi bölgede de yok denecek kadar azdır. Bu durumun nedeni söz konusu ilişkiyi ortaya koymanın yöntemsel zorluluklarının yanı sıra ülkemizin araştırıcıları kısa erimde sonuç veren, sanayi sponsorluğunda gerçekleştirilen ve çeşitli çıkar çevrelerinin tepkisini çekmeyen çalışmalara yönlendirmesinde aranmalıdır. Bu nedenle gerek Dilovası’nda gerekse ülkemizin çevre sağlığı açısından sorunlu diğer bölgelerinde kirlilik etmenlerinin insan vücudunda ne düzeyde biriktiğini ve ne gibi sağlık sorunlarına yol açtığını araştıran, elde ettiği bulguları örtbas etmek yerine toplumla yani bu sorunun asıl muhatapları ile paylaşan bilim insanlarının çalışmaları paha biçilmez bir değer taşımaktadır” denildi.

Dilovası’nda Hamzaoğlu ve arkadaşlarının ölüm kayıtlarına ilişkin çalışması ve ardından Sağlık Bakanlığı’nın gerçekleştirdiği değerlendirmeler kanser ölümlerinin dikkat çekici bir şekilde ilk sıraya yükseldiğini gösterdiği belirtilen raporda  “Fakat ilgili bakanlıkların ve kurumlarının bu raporda dikkat çekilen sorunları ne derece ele aldıkları ve yürüttükleri çalışmaların ne denli etkin olduğu konusunda önemli soru işaretleri bulunmaktadır” diye belirtildi.

SORUNUN ÇÖZÜMÜ İÇİN

Dilovası’nda önümüzdeki dönemde daha da ağırlaşması beklenen ve toplum sağlığı açısından çok büyük bir tehlike oluşturan bir çevre felaketi yaşandığına dikkat çekilen raporda sonuç olarak şunlar söylendi; “Kamu kurumları 30 yılı aşkın bir süredir göz göre göre gelen bu felaketin önlenmesinde üzerlerine düşen sorumlulukları yerine getirmede başarılı olmamıştır. Bu durumun artık devam etmemesi için neler yapılması gerektiği ise oldukça açıktır. Öncelikle toplumun sağlığının her türlü sanayileşme faaliyetinden, ulusal ve küresel sermayenin kazançlarından daha önemli olduğu ilkesinin tüm taraflarca benimsenmesi sağlanmalıdır. Bu da devletin en üst düzeydeki makamlarının kararlılığını gerektirmektedir. Çevre sağlığı açısından aslında oldukça ayrıntılı bir biçimde ortaya konmuş ve üzerinde görüş birliği sağlanmış önlemler en kısa zamanda yaşama geçirilmelidir. Fakat bu önlemlerin yanı sıra çevre kirliğinin yarattığı sağlık sorunları ile baş edebilmek için daha ayrıntılı stratejilerin tanımlanmasına gereksinim vardır. Sorunları tüm boyutları ile ortaya koyan, süreç içinde nasıl bir değişim gösterdiklerini izleyen, epidemiyolojinin ve toksikolojinin yöntemlerinden yararlanan bilimsel araştırmaların yürütülmesi bu stratejilerin tanımlanabilmesinin en temel aşamasıdır. Bu sorunun sağlık açısından yol açacağı sonuçları önlemek, tespit etmek ve gidermek kamu kurumlarının sorumluluğundadır.” (HABER MERKEZİ)

ONUR HAMZAOĞLU NEDEN CEZALANDIRILMAK İSTENİYOR

Raporda Dilovası ile ilgili, çok sayıdaki araştırmanın sorunun tarifinde ve nedenlerin belirlenmesinde ortaklaşılan bir çerçeve olduğu belirtilerek. “Çok sayıda araştırma bulgusu, TBMM raporu ve çalıştay sonucu aynı noktada birleşmektedir; sanayiinin oluşturduğu kirlilik yükü bölgeyi çevre ve toplum sağlığı açısından çok ciddi düzeyde tehdit etmektedir. Bu yük uzun bir dönemi kapsayan ve daha da artma olasılığı olan bir manzara oluşturmaktadır. Bu manzaraya karşılık “çevresel araştırma ve kontrollerin yetersiz olmasının bu kirliliğe yol açtığı ifade edilmektedir” ve “kirliliğin halk sağlığı üzerindeki etkilerinin bilimsel verilerle değerlendirilmesi gerekmektedir” saptamaları da denetim, kontrol ve araştırma alanlarındaki durumu gözler önüne sermektedir. Hal böyleyken, bu konuda yapılmış bilimsel araştırmaları desteklemek ve teşvik etmek yerine sorunu yok saymak, bu alanda yapılan çalışma ve çalışmacıları cezalandırmak nasıl açıklanabilir? TBMM raporunda “Dilovası bölgesinde yaşayanlarla aynı özellikleri olan, ama temiz bir bölgede yaşayanların karşılaştırılması yapılması gerektiği”nin vurgulandığı düşünülürse tam da bu işi gerçekleştiren Onur Hamzaoğlu neden cezalandırılmak istenmektedir?” diye soruldu.